خرمالو میوهایست که ظاهر براق و رنگ نارنجی جذابش هر باغداری را وسوسه میکند زودتر سراغ برداشت برود. اما اگر کمی عجله کنید، طعم میوه به تلخی میزند و اگر دیر بجنبید، بیشتر محصول نرم شده و کیفیتش پایین میآید.
برای همین است که تشخیص زمان برداشت خرمالو از درخت یکی از مهارتهای مهم در باغداری به حساب میآید؛ چه در باغ شخصیتان باشد، چه برای فروش.
در این مقاله از گلکده ریحون، قدمبهقدم جلو میرویم تا بدانید چه زمانی باید دست به قیچی شوید و خرمالوهای رسیده و خوشخوراک را بچینید.
بهترین زمان برداشت خرمالو چه ماهی است؟
بهطور معمول، اواخر مهر تا اواخر آبان فصل اصلی برداشت خرمالو در بیشتر مناطق ایران است.
البته این بازهی زمانی بسته به اقلیم، ارتفاع منطقه، نوع رقم خرمالو و شرایط آبوهوایی همان سال کمی جابهجا میشود:
- مناطق گرمتر → برداشت زودتر (حتی از اوایل مهر)
- مناطق سردتر → برداشت دیرتر (گاهی تا اواسط آذر)
بنابراین اگر باغ شما در مناطق شمالی یا کوهستانی است، چند هفته دیرتر سراغ برداشت بروید.

چطور بفهمیم خرمالو رسیده و آمادهی چیدن است؟
شناخت نشانههای رسیده بودن میوه، کلید اصلی برداشت موفق است. خرمالو وقتی آماده چیدن است که این علامتها را داشته باشد:
| عنوان معیار | توضیحات کامل و کاربردی |
|---|---|
| رنگ | خرمالو باید کاملاً نارنجی یا نارنجی مایل به قرمز باشد. میوههایی که هنوز تهرنگ زرد دارند، نارس هستند و طعم خوبی نخواهند داشت. |
| بافت – خرمالوی گس | باید سفتی ملایم داشته باشد؛ نه خیلی سفت و نه خیلی نرم. اگر بیش از حد سفت باشد، هنوز نرسیده است. |
| بافت – خرمالوی شیرین و غیرگس | این نوع کمی نرمتر میشود، اما نباید لهشده یا بیش از حد نرم باشد؛ در غیر این صورت کیفیتش پایین میآید. |
| طعم | اگر بعد از یک گاز کوچک همچنان حس گسبودن داشتید، میوه هنوز بهطور کامل نرسیده و باید چند روزی صبر کنید. |
| دممیوه (کاسبرگ) | وقتی خرمالو در آستانهی رسیدن باشد، کاسبرگهای بالای میوه کمی بازتر و خشکتر میشوند؛ این نشانهی خوبی برای تشخیص زمان برداشت است. |
آیا خرمالو را میتوان کمی نارس برداشت کرد؟
بله، اما با یک شرط مهم:
خرمالوهایی که کمی نارس هستند، میتوانند خارج از درخت و با روشهای طبیعی مانند قرار دادن کنار سیب، موز یا گوجهفرنگی (به دلیل گاز اتیلن) رسیدگی شوند.
این روش بیشتر برای زمانی کاربرد دارد که:
- احتمال بارندگی شدید وجود دارد
- خطر یخزدگی هست
- یا میخواهید خرمالوها را راحتتر حمل و نگهداری کنید
اما بهترین طعم و کیفیت همیشه در میوهای است که روی درخت بهطور کامل رسیده باشد.
قبل از اینکه سراغ خرید بذرهای آماده بروی، شاید بد نباشد روش کاشت فلفل دلمهای با دانه خودش را امتحان کنی؛ نتیجه معمولاً شگفتزدهات میکند.

بهترین روش برداشت خرمالو بدون آسیبزدن
خرمالو پوست حساسی دارد و اگر کمی اشتباه کنید، جای ضربه روی آن میماند و سریع فاسد میشود.
در هنگام برداشت به نکات زیر توجه کنید:
- از قیچی یا هرسبر استفاده کنید: میوه را نکنید؛ با قیچی دم کوتاه ببرید تا به پوستش فشار وارد نشود.
- میوهها را دو کیلو دو کیلو داخل سبد بگذارید: انباشت زیاد باعث لهشدن میوههای زیرین میشود.
- در ساعتهای خنک روز برداشت کنید: صبح زود یا عصر بهترین زمان است.
- میوههای ترکخورده را کنار سالمها قرار ندهید: خرمالوی آسیبدیده خیلی سریع کپک میزند و بقیه را هم خراب میکند.
چگونه خرمالوی برداشتشده را سالم نگه داریم؟
بعد از اینکه محصولتان را با دقت چیدید، نوبت نگهداری است. در گلکده ریحون همیشه توصیه میکنیم:
- خرمالو را در جعبههای کمارتفاع بچینید.
- دمای ۰ تا ۴ درجه بهترین شرایط نگهداری است.
- اگر میخواهید چند هفته بماند، رطوبت سردخانه ۸۵ تا ۹۰ درصد باشد.
- خرمالوی خیلی نرم را جدا کنید؛ زودتر مصرف یا فرآوری کنید.

آیا زمان چیدن به نوع خرمالو هم بستگی دارد؟
خرمالو زمان رسیدگی متفاوتی دارد و شناخت هر رقم کمک میکند بهترین لحظه برای برداشت را انتخاب کنید. در ادامه چند نمونه رایج را یکجا مرور میکنیم.
| نوع خرمالو | زمان رسیدگی | بافت | نکته مهم |
|---|---|---|---|
| خرمالوی کرجی (گوجهای ایرانی) | اواخر مهر تا اوایل آبان | نیمهسفت | اگر روی درخت کامل برسد، طعم بسیار عالی و شیرینی بیشتری دارد. |
| خرمالوی ژاپنی | آبان | نرمتر | دیرچین است و در حملونقل باید با دقت بیشتری جابهجا شود. |
| خرمالوی محلی شمال | از اوایل آبان تا آذر | معمولاً گس | اغلب نیازمند رسیدگی بعد از برداشت است تا گسبودنش کاهش پیدا کند. |
خیلیها هنوز نمیدانند چرا هرس گردو در پاییز و زمستان اشتباه است؟ و همین موضوع باعث کاهش عملکرد باغ میشود.
زمان برداشت خرمالو در اقلیمهای مختلف ایران
زمان رسیدن خرمالو در ایران بسته به اقلیم هر منطقه متفاوت است؛ جدول زیر یک نگاه سریع و دقیق به این تفاوتها میدهد.
| منطقه | اقلیم | زمان تقریبی برداشت خرمالو | توضیحات |
|---|---|---|---|
| شمال ایران (گیلان، مازندران، گلستان) | معتدل و مرطوب | اواسط آبان تا اوایل آذر | در مناطق ساحلی کمی زودتر و در نواحی جنگلی و کوهپایهای دیرتر برداشت میشود. |
| شمالغرب (اردبیل، آذربایجانها) | سردسیر | اواخر آبان تا اواسط آذر | سرمای زودرس میتواند برداشت را جلو بیندازد. |
| غرب ایران (کرمانشاه، کردستان، لرستان) | معتدل – سرد | اواخر مهر تا اواسط آبان | در ارتفاعات، خرمالو دیرتر میرسد. |
| مرکزی و شمالمرکزی (تهران، البرز، قزوین، قم) | نیمهخشک | اواخر مهر تا اوایل آبان | رقمهای گوجهای ایرانی در این مناطق عملکرد خوب و رسیدگی یکنواخت دارند. |
| فارس و اصفهان | گرم و خشک – کوهستانی | اواسط مهر تا اواخر مهر | گرمای هوا باعث رسیدگی سریعتر میشود. |
| جنوب ایران (هرمزگان، بوشهر، جنوب کرمان) | گرمسیری | اوایل مهر تا اواسط مهر | در مناطق گرم، فصل برداشت زودتر آغاز میشود. |
| مشهد و خراسانها | نیمهسردسیر | اواخر مهر تا نیمه آبان | در سالهای سرد، برداشت کمی عقب میافتد. |

نحوه چیدن خرمالو از درخت
برای چیدن خرمالو از درخت، کافی است میوههای رسیده را انتخاب کنید، سپس با قیچی باغبانی دم آن را کمی بالاتر از کاسبرگ ببرید تا به پوست حساسش فشار وارد نشود. میوه را با دست دیگر نگهدارید تا نیفتد و له نشود. بعد هم آنها را بهصورت چندتایی و بدون فشار داخل سبد بگذارید تا آسیب نبینند.
چیدن خرمالو نارس
چیدن خرمالوی نارس معمولاً زمانی انجام میشود که احتمال بارندگی شدید، سرمازدگی یا ترکخوردن میوهها وجود داشته باشد. در این حالت، میوههایی را که هنوز کمی سفت و زردـنارنجی هستند با قیچی بچینید و مراقب باشید پوستشان ضربه نبیند.
بعد از برداشت، خرمالوهای نارس را کنار سیب، موز یا گوجهفرنگی بگذارید تا با گاز اتیلن بهتدریج برسند و گسبودنشان کمتر شود.
جمعبندی گلکده ریحون
برداشت خرمالو، کاری نیست که فقط با نگاه ظاهری انجام شود.
برای داشتن محصول خوشرنگ، شیرین و پرفروش، باید به رنگ، بافت، زمان اقلیمی و نوع رقم توجه کنید.
اگر این نشانهها را دقیق بشناسید، هر سال میتوانید بهترین زمان را پیدا کنید و خرمالوهایی برداشت کنید که هم خودتان لذت ببرید و هم مشتریانتان.




